NATO

 _NATO_flag

Na zdjęciu: logo NATO.

Informacje ogólne:

 

Właściwe rozwinięcie skrótu to North Atlantic Treaty Organization, co w tłumaczeniu na język polski oznacza: Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego.

Jej początku sięgają roku 1949, kiedy to Wielka Brytania, Francja, Belgia, Holandia, Luksemburg, Portugalia, Norwegia, Dania, Kanada, Islandia, Włochy oraz USA podpisały w Waszyngtonie Traktat Północnoatlantycki ustanawiając NATO.

Początkowym zadaniem NATO była obrona militarna przed atakiem ze strony Związku Radzieckiego oraz innych państw bloku wschodniego. Po upadku Układu Warszawskiego pełni role stabilizacyjne, zapobiegając konfliktom regionalnym.

 

 

 Założenie NATO

Na zdjęciu:  minister spraw zagranicznych Francji Robert Schuman przemawia w czasie uroczystości podpisania traktatu waszyngtońskiego (Waszyngton, 1949).

Państwa członkowskie:

Obecnie status członka NATO posiada 28 państw:

  • Albania (od 2009)
  • Belgia (od 1949)
  • Bułgaria (od 2004)
  • Chorwacja (od 2009)
  • Czechy (od 1999)
  • Dania (od 1949)
  • Estonia (od 2004)
  • Francja (od 1949)
  • Grecja (od 1952)
  • Hiszpania (od 1982)
  • Holandia (od 1949)
  • Islandia (od 1949)
  • Kanada (od 1949)
  • Litwa (od 2004)
  • Luksemburg (od 1949)
  • Łotwa (od 2004)
  • Niemcy (RFN od 1955, cała republika od 1990)
  • Norwegia (od 1949)
  • Polska (od 1999)
  • Portugalia (od 1949)
  • Rumunia (od 2004)
  • Słowacja (od 2004)
  • Słowenia (od 2004)
  • Stany Zjednoczone (od 1949)
  • Turcja (od 1952)
  • Węgry (od 1999)
  • Wielka Brytania (od 1949)
  • Włochy (od 1949)

Państwami, które są potencjalnymi kandydatami do członkostwa w NATO to Gruzja, Finlandia, Serbia, Szwecja, natomiast oficjalnymi kandydatami są Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra oraz Macedonia.

 

 640px-History_of_NATO_enlargement.svg

 Na zdjęciu: etapy rozszerzania NATO w Europie.

Cele:

Głównym celem Sojuszu jest zagwarantowanie - środkami politycznymi i militarnymi - wolności i bezpieczeństwa wszystkim państwom członkowskim. Do osiągnięcia tego celu NATO wykonuje podstawowe zadania w zakresie bezpieczeństwa:

  • Zapewnia fundament trwałego bezpieczeństwa w Europie, opartego na rozwoju instytucji demokratycznych i pokojowym rozwiązywaniu konfliktów;
  • Zapewnia środki odstraszania i obrony przed jakąkolwiek formą ataku na terytorium każdego państwa członkowskiego;
  • Rozwija bezpieczeństwo międzynarodowe poprzez stałą i aktywną współpracę ze wszystkimi państwami partnerskimi należącymi do programu Partnerstwo dla Pokoju (PdP) oraz Euroatlantyckiej Rady Partnerstwa;
  • Wysyła swoje misje wojskowe do państw, na terytorium których toczy się konflikt zbrojny, celem zażegnania tego konfliktu.
  • W okresie tzw. zimnej wojny NATO była (oprócz  Warszawskiego Układu, rozwiązanego formalnie 1991) gł. elementem wojsk.-polit. struktury konfrontacyjnego układu Wschód–Zachód. W tym okresie gł. jego zadaniem była obrona bezpieczeństwa państw członkowskich przed zagrożeniem ze strony Układu Warszawskiego.
  • Zmiany polityczne i wojskowe w Europie na przeł. lat 80. i 90. (rozpad imperium sowieckiego, zjednoczenie Niemiec, transformacja ustrojowa państw-czł. Układu Warsz., zawarcie przez te państwa układów o redukcji sił konwencjonalnych w Europie), spowodowały zmiany w strategii i strukturze NATO.

 

Organizacja:

  • Najwyższym organem kierowniczym jest Rada NATO (Rada Ministerialna);
  • Tworzą ją przedstawiciele wszystkich państw członkowskich;
  • sesje odbywają się 2 razy w roku, zwykle na szczeblu min. spraw zagr., obrony i finansów; sporadycznie na szczeblu szefów państw i rządów (w sytuacjach wymagających ważnych decyzji polit.-wojsk.);
  • posiedzeniom roboczym przewodniczy Sekretarz Generalny NATO.

Od dnia 1.10.2014 roku Sekretarzem Generalnym NATO jest Norweg - Jens Stoltenberg.

Wielkość sił zbrojnych NATO w 2012:

 

Liczba żołnierzy etatowych w 2012 roku.

  • Albania – 14 295
  • Belgia – 38 452
  • Bułgaria – 35 000
  • Chorwacja – 18 600
  • Czechy – 17 932
  • Dania – 26 585
  • Estonia – 4750
  • Francja – 222 215
  • Grecja – 177 600
  • Hiszpania – 123 300
  • Holandia – 61 302
  • Islandia – brak
  • Kanada – 68 250
  • Litwa – 8850
  • Luksemburg – 900
  • Łotwa – 5745
  • Niemcy – 182 927
  • Norwegia – 24 025
  • Polska – 120 000
  • Portugalia – 43 330
  • Rumunia – 73 350
  • Słowacja – 16 531
  • Słowenia – 7200
  • Stany Zjednoczone – 1 429 995
  • Turcja – 375 374
  • Węgry – 29 450
  • Wielka Brytania – 205 850
  • Włochy – 180 270
  • Razem: 3 512 078

 

Operacje pokojowe i stabilizacyjne NATO:

 

  • Operacje powietrzne lotnictwa NATO: Deny Flight i Deliberate Force – wykonania rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 781 i 816 o strefach zakazanych dla lotnictwa zwaśnionych stron wojny na terenie byłej Jugosławii, oraz ochrony konwojów z pomocą humanitarną, a także wsparcia powietrznego dla lądowych sił pokojowych Narodów Zjednoczonych UNPROFOR, prowadzone pomiędzy 12 kwietnia 1993 roku a 20 września 1995 roku.
  • Misja pokojowa IFOR w Bośni i Hercegowinie, prowadzona między 20 grudnia 1995 a 20 grudnia 1996.
  • Misja pokojowa SFOR w Bośni i Hercegowinie, prowadzona między 21 grudnia 1996 a 2 grudnia 2004.
  • Kampania lotnicza przeciw Jugosławii od 24 marca do 10 czerwca 1999.
  • Obecność Kosovo Force (KFOR) w Kosowie od 12 czerwca 1999.
  • Zabezpieczenie Cieśniny Gibraltarskiej po 11 września 2001 w ramach operacji Active Endeavour.
  • Obecność Międzynarodowych Sił Wspierających Bezpieczeństwo (ISAF) w Afganistanie od grudnia 2001.
  • Wsparcie logistyczne Unii Afrykańskiej w Darfurze w 2005.

/Jędker


Copyright © USSE 2015

Projekt i wykonanie: KDolata